وقتی هیجانات نوجوانان جای عقل را گرفت

حضور برخی نوجوانان در اغتشاشات دیماه ۱۴۰۴، بیش از هر عامل دیگر نتیجه ناآگاهی، تأثیرپذیری از جمع و هیجانات کنترل‌ نشده بوده است. بسیاری از نوجوانان دستگیرشده صریحا اذعان کرده‌اند که اطلاعات دقیقی از ماهیت وقایع نداشته و صرفاً تحت تأثیر دوستان و جو روانی رسانه‌ها وارد این جریان‌ ها شده‌اند. این اعتراف، عمق چالش […]

حضور برخی نوجوانان در اغتشاشات دیماه ۱۴۰۴، بیش از هر عامل دیگر نتیجه ناآگاهی، تأثیرپذیری از جمع و هیجانات کنترل‌ نشده بوده است. بسیاری از نوجوانان دستگیرشده صریحا اذعان کرده‌اند که اطلاعات دقیقی از ماهیت وقایع نداشته و صرفاً تحت تأثیر دوستان و جو روانی رسانه‌ها وارد این جریان‌ ها شده‌اند. این اعتراف، عمق چالش روانشناختی و تربیتی این پدیده را روشن می‌کند.

از منظر روانشناسی، نوجوانی دوره‌ای حساس و پیچیده است که تغییرات شناختی و هیجانی شدید در آن رخ می‌دهد. مغز نوجوان هنوز به بلوغ کامل نرسیده و بخش‌هایی که مسئول پیش‌ بینی پیامدها، خودکنترلی و تصمیم‌گیری منطقی هستند توان کافی ندارند. این شرایط، قرار گرفتن نوجوانان در محیط‌های تحریک‌آمیز و مواجهه با اطلاعات هیجانی را بسیار خطرناک می‌ کند و می‌ تواند رفتارهای پرخطر، واکنشی و بدون تحلیل دقیق ایجاد کند.

عامل دیگری که نقش تعیین‌ کننده دارد، نیاز به پذیرش اجتماعی و همرنگی با جمع همسالان است. نوجوانان در تلاش برای دیده‌شدن و اثبات خود ممکن است رفتارهای جمعی پرخطر را بدون پرسش و ارزیابی بپذیرند. این وضعیت با فشار روانی ناشی از رسانه‌ها و فضای مجازی تشدید می‌شود و تصمیم‌های هیجانی را تشویق می‌کند.

در نهایت تجربه اغتشاشات دی ۱۴۰۴ نشان داد که پیشگیری از آسیب‌های مشابه نیازمند رویکردی جامع تربیتی و روانشناختی است. تقویت سواد رسانه‌ای، آموزش مهارت‌ های کنترل هیجان، گفت‌وگوی مؤثر خانواده و مدرسه و ایجاد بسترهای سالم برای مشارکت اجتماعی نوجوانان از ضروریات شکل‌گیری رفتارهای منطقی و مسئولانه در این گروه سنی است./ فاطمه دوماری